Πολιτιστικά

 

Η ζωή στην Κίσσαμο είναι γεμάτη με πολιτιστικά δρώμενα και εκδηλώσεις  που έχουν σημείο αναφοράς την παράδοση, τα ήθη και τα έθιμα του τόπου. Στην περιοχή υπάρχει πλούσια μουσική παράδοση με χαρακτηριστικούς τους ήχους του βιολιού και της λύρας να συνοδεύουν από τα τοπικά συγκροτήματα όλες τις εκδηλώσεις. Κάθε φορά πλούσια παραδοσιακά εδέσματα όπως ξεροτήγανα, γλυκά παξιμάδια, φιστίκια, τσικουδιά υπάρχουν σε αφθονία. Ξεχωριστή θέση σε όλες τις εκδηλώσεις κατέχει η Κρητική μαντινάδα, που τις περισσότερες φορές είναι αυτοσχέδια  και το ριζίτικο τραγούδι. Μεγάλοι τροβαδούροι της Κισσάμου όπως Κουτσουρέλης, Ναύτης, Κουνέλης  έχουν αφήσει το στίγμα τους στην μουσική ιστορία του τόπου.

Γραμβούσια – Κρητικός γάμος

Τα γραμβούσια είναι ένα σύνολο πολιτιστικών εκδηλώσεων που ξεκινάνε τον μήνα  Αύγουστο και διαρκούν έως το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτέμβρη. Ο θεσμός των γραμβουσίων είναι πολύ παλιός (περισσότερο από 25 χρόνια ), διοργανώνεται από τον πολιτιστικό σύλλογο «η Γραμβούσα»,και έχει πάρει την  ονομασία του από το ομώνυμο ακρωτήρι.  Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων αυτών περιλαμβάνει αθλητικές εκδηλώσεις όπως αγώνες βόλεϊ, αγώνες δρόμου, ποδηλασία, τουρνουά σκάκι κ.α. Λογοτεχνικές, λαογραφικές και καλλιτεχνικές βραδιές. Χαρακτηστικές είναι οι συναυλίες που γίνονται στο πέτρινο θέατρο (Νοπήγεια) και τα αφιερώματα σε σημαντικά πρόσωπα της περιοχής για τη ζωή και το έργο τους.

Κορύφωση των εκδηλώσεων αποτελεί η αναπαράσταση του Κρητικού παραδοσιακού γάμου .Εκείνη τη μέρα, έχουν ορίσει δύο νέους που θα αναπαραστήσουν  το γαμπρό με τη νύφη και ντυμένοι με παραδοσιακές στολές θα διασχίσουν πάνω σε άλογα τους δρόμους της πόλης συνοδευόμενοι  από  χορωδία με ριζίτικα τραγούδια και αρκετούς υποδυόμενους συγγενείς καταλήγοντας στην κεντρική πλατεία. Εκεί θα ακολουθήσει μεγάλο γλέντι με χορούς από  παραδοσιακά συγκροτήματα και πλούσια τοπικά εδέσματα με κρασί και τσικουδιά. Το ξεφάντωμα θα συνεχιστεί σε διάφορα σημεία της πόλης ως τις πρωινές ώρες.

Έκθεση -Αγροτικός Αύγουστος

Ο θεσμός ξεκίνησε από τα Χανιά και διοργανώθηκε και στην Κίσσαμο για πρώτη χρονιά το 2008 με μεγάλη επιτυχία. Η εκδήλωση Αγροτικός Αύγουστος περιλαμβάνει την έκθεση τοπικών προϊόντων όπως παραδοσιακά γλυκά, εργόχειρα, ξύλινες δημιουργίες και γενικά ότι παράγεται στην περιοχή. Κατά τη διάρκεια της έκθεσης πραγματοποιούνται επίσης διάφορες εκδηλώσεις όπως μουσικές καλλιτεχνικές βραδιές και ομιλίες για διάφορα θέματα.

Πανηγύρια

Σε κάθε γωνιά της Κρήτης , πάνω σε απόκρημνες κορφές, σε δυσπρόσιτες ακτές, σε πυκνοφυτευμένα δάση, μέσα σε βράχια και σπηλιές ο επισκέπτης θα ανακαλύψει την απόδειξη του έντονου θρησκευτικού συναισθήματος των κατοίκων του νησιού. Εκατοντάδες ξωκλήσια, που αποτέλεσαν σημεία αναφοράς της πίστης των Κρητικών σε δύσκολες εποχές, υπάρχουν και σήμερα. Πολλά από αυτά γιορτάζουν ακόμα τουλάχιστον μία φορά το χρόνο. Εκεί οι πιστοί έχουν την ευκαιρία να συνευρεθούν στην φύση με καλό κρασί και μεζέδες και να τραγουδήσουν στην τάβλα που στρώνεται, τα παραδοσιακά ριζίτικα. Η θεματολογία των τραγουδιών  ποικίλει : άλλοτε αναφέρονται στον εορτάζοντα άγιο, άλλοτε στους οικοδεσπότες, στην λεβεντιά, στην παρέα κλπ. Πάντοτε ακολουθεί ή προηγείται του τραγουδιού η  μαντινάδα με το σχετικό θέμα. Τα πανηγύρια στα χωριά είναι ίσως από τις λίγες ευκαιρίες για μεγάλο ξεφάντωμα, μουσική και χορό που κρατάει μέχρι το άλλο πρωί. Μερικά από τα πιο γνωστά  αναφέρονται παρακάτω :

  • Χρυσοσκαλίτισσα, Κοίμησης της Θεοτόκου 15 Αυγούστου
  • Σηρικάρι, Κοίμησης της Θεοτόκου 15 Αυγούστου
  • Βουλγάρω Παναγία της κορυφής 15 Αυγούστου
  • Φαλάσαρνα Άγιος Φώτης, 11Αυγούστου.
  • Ροδοπού Αη Γιάννης  Γκιώνας  28 Αυγούστου
  • Νοπήγεια Αγιος Παντελεήμονας 27 Ιουλίου
  • Νοπήγεια Παναγία Μυρτηδιώτισα (Χόνη) 24 Σεπτεμβρίου

Καρναβάλι

Ο θεσμός του καρναβαλιού στην Κίσσαμο είναι πολύ παλιός με κάποιες παύσεις ανά διαστήματα αλλά τα τελευταία χρόνια έχει ανασυγκροτηθεί και διοργανώνεται με μεγάλη επιτυχία. Ιδιαίτερα το καρναβάλι του 2009 είχε τη μεγαλύτερη συμμετοχή τόσο από θεματολογία όσο και από πλευρά πληρωμάτων όλων των ηλικιών. Πλήθος κόσμου  που επισκέφθηκε την Κίσσαμο από όλη την Κρήτη συμμετείχε στην εκδήλωση και ξεφάντωσε μέχρι το πρωί.   

 Κατά την διάρκεια των προετοιμασιών του καρναβαλιού η πόλη χρωματίζεται και αποκτά μία ξεχωριστή ατμόσφαιρα και με άλλες  μικρότερες εκδηλώσεις όπως το κυνήγι του χαμένου θησαυρού (ομαδικό παιχνίδι δράσης και γνώσεων ) και διάφορους αποκριάτικους χορούς. 

Ευρομεσογειακό κέντρο νεότητας – Πέτρινο θέατρο

Στις αρχές της δεκαετίας του 80’ η Ορθόδοξος Ακαδημία Κρήτης ιδρυθήσα από τον σεβασμιώτατο πρώην Κισσάμου και Σελίνου κ.κ. Ειρηναίο Γαλανάκη υιοθέτησε μελέτη του γεν. διευθυντού της Αλεξ.Παπαδερού για την ίδρυση ευρωμεσογειακού κέντρου νεότητας στην Κρήτη και την Γαύδο. Σε δύο διαδοχικές φάσεις η Ορθόδοξος Ακαδημία Κρήτης αγόρασε στην περιοχή των Νωπηγείων στον κόλπο Κισσάμου, έκταση 170 στρεμμάτων που απλώνεται ανηφορικά σε λόφο και κατά μήκος της ακτής με θέα την θάλασσα. Η Ακαδημία διέθεσε τον όμορφο αυτό τόπο για τις εγκαταστάσεις του Ευρωπαικού Κέντρου Νεότητας με την προοπτική να αναπτυχθούν δραστηριότητες του και στη νήσο Γαύδο.

Το ΕΚΝ ιδρύθηκε το 1988 ως παράρτημα της Ορθοδόξου Ακαδημίας Κρήτης  υπό την προεδρία του τότε σεβασμιώτατου κ.κ. Ειρηναίου  Με τη βοήθεια νέων από 43 χώρες της Ευρώπης και της Μεσογείου πραγματοποιήθηκαν για τα επόμενα χρόνια εργασίες όπως κατασκευή εγκαταστάσεων διαμονής, διάνοιξη δρόμων, περίφραξη ολόκληρης της έκτασης, δενδροφύτευση και κατασκευή πέτρινου ανοιχτού υπαίθριου θεάτρου χωρητικότητας 1000 θέσεων που εγκαινιάστηκε τον Μάιο του 1992 και υπηρετεί έκτοτε καλλιτεχνικά  δρώμενα που διοργανώνονται στην περιοχή. Οικοδομήθηκε επίσης από τους νέους το εκκλησάκι της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος .

Βασικός στόχος για την δημιουργία του Ευρομεσογειακού Κέντρου Νεότητας είναι να δημιουργηθούν προϋποθέσεις για την ανάπτυξη μορφωτικών προγραμμάτων για παιδιά και εφήβους γύρω από τους δύο βασικούς άξονες που είναι η κοινωνικότητα και η δημιουργικότητα, σε πνεύμα αγάπης σεβασμού και αλληλεγγύης πέρα από κάθε αντιπαλότητα.